Blog Gaby Westelaken: Leiderschap in tijden van (corona)crisis

Juist in tijden van crisis leer je als persoon erg veel. Zowel je positieve als je negatieve kanten. We lezen allemaal wie er op dit moment door het ijs zakken. Ik noem er twee: Trump en de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman. De reden waarom mag duidelijk zijn.


Di 24 Mrt 2020

Leiderschap heeft niets te maken met schreeuwen en/of welbespraaktheid zoals veel politici doen voorkomen. Je kunt op dit moment geen radio en tv aanzetten of je wordt geïnformeerd door zelfbenoemde specialisten die het allemaal beter weten. Niet voor niets is een oud-Hollands gezegde: ‘De beste stuurlui staan aan wal’.  Echte leiders staan op, stralen overwicht en vertrouwen uit. Zoals de Engelsen dat zo mooi zeggen: ‘They rise to the occasion’.

Leiderschap heeft, volgens mij, altijd iets van groei in zich. Als je open staat om van je fouten te leren, kun je je (als leider) ontwikkelen. Want oefening (en fouten maken) baart kunst. Zoals met alles heb je verschillende soorten leiderschap. Ik geloof zelf in dienend leiderschap.

Als directeur van een bedrijf behoor je het voorbeeld te geven. Dat wil niet zeggen dat je dan een Leider bent. Dat is altijd aan anderen om te oordelen. Mijn broer en ik draaien al een aantal jaren mee en hebben al één en ander meegemaakt. Raymond van het Groenewoud zegt dat zo mooi: ‘k Heb succes gekend, ‘k heb ellende gekend. Zo is het ook. Van die ellende heb ik in ieder geval veel geleerd. Ons familiebedrijf bestaat na 36 jaar nog steeds en wordt steeds sterker.

Voor de mensen die er voor openstaan, heb ik een aantal tips op basis van mijn eigen ervaring:
1. Ga uit van het ergste. Zo heb je meteen het doemscenario en dit kun je gaan afpellen. Zo wordt het probleem steeds kleiner, beheersbaarder en kun je van een negatief scenario naar iets minder negatiefs of zelfs naar iets positiefs toewerken. Er is altijd een oplossing!

2. Besluit, handel snel maar niet gehaast. Juist in tijden van crisis is het nemen van beslissingen noodzakelijk. Aarzelen zorgt voor wantrouwen en dat is funest. Belangrijk is om je beslissing te nemen op basis van input van anderen. Want iedereen heeft een ander zienswijze. Criticasters zijn op zo’n moment erg belangrijk. Hierdoor moet je je oordeel verdedigen en word je vanzelf kritisch op jezelf. Heb je een partner? Spiegel met hem/haar. Want hij/zij kent je positieve kanten en je valkuilen.

3. Blijf positief en denk in mogelijkheden. John F. Kennedy zei het ooit mooi: ‘When written in Chinese, the word ‘crisis’ is composed of two characters - one represents danger and one represents opportunity’. Als je in mogelijkheden kunt denken kan je nog bang zijn. Dat is iets anders dan angst. Bij angst voel je je onveilig en zoals bekend is angst een slechte raadgever. Als je bang bent, word je voorzichtig. Maar je kunt wel nadenken en dat betekent dat je mogelijkheden kunt zien.

4. Voer de regie. Dit is misschien wel de lastigste. Want dit vraagt veel van je. Je bent in een crisissituatie niet in control. Maar je houdt wel controle over de juiste inzet van middelen, mensen en communicatie. Dit vraagt bij mij altijd erg veel energie. Dit is wel essentieel. Anders gaat iedereen en alles alle kanten op.

5. Blijf ontspannen en flexibel. In de kramp schieten heeft geen zin. Als ‘leider’ ben je degene waar naar gekeken wordt. Dus rust uitstralen is erg belangrijk. Vergeet daarin niet jezelf. Want ieder mens heeft rustmomenten nodig. Al is het een minuut en indien het langer mogelijk is, pak dan ook je tijd. Ontspanning zorgt dat je weer helder kunt denken en flexibel blijft. Een crisis kan snel veranderen en daar moeten jij en je team op kunnen anticiperen. Dat kan niet als je uitgeput bent.

Het is sowieso nooit mogelijk om alles in beeld te hebben en er zijn altijd onverwachte wendingen. Daarom heet het ook een crisis.

Volgens mij komt het eigenlijk altijd neer op het gebruik van gezond verstand, beslissingen nemen op basis van feiten en een open houding. Voor de duidelijk: mijn tips zijn geen waarheden. Wel handreikingen. Net zoals ik ze door de jaren heen heb mogen ontvangen en er nog altijd gebruik van maak. Pak ook vooral de rol die bij je past en niet waarvan je denkt dat die bij je past. Je bent dan niet geloofwaardig en anderen bepalen uiteindelijk of dat je de leiding krijgt. Waarbij ik opmerk dat iedereen anders is en anders acteert. Ik gebruik bijvoorbeeld humor om de spanning te breken en zaken te relativeren. Dat zal niet voor iedereen werken. Daarom blijven het mijn tips en misschien kun je er iets mee.

Dat de echte leiders opstaan!

< Alle nieuwsberichten