Ze heeft een uitgesproken visie over de emancipatie van vrouwen. Niet alleen binnen de samenleving, maar ook binnen het bedrijfsleven. Als het aan Erna Hooghiemstra (50) ligt, zouden er veel meer vrouwen aan de top staan.

“Tijd om hun arbeidspotentieel aan te boren”, zegt de directeur beheerder van het PON (Provinciaal Opbouw Orgaan Noord-Brabant), kenniscentrum voor sociale en culturele vraagstukken in Tilburg. “Want een zee van talent stroomt door ons land. En onze samenleving loopt die gigantisch mis. Dat komt deels doordat wij de keuze hebben om deeltijds te gaan werken. In veel Europese landen is dat niet zo. Daar kunnen vrouwen kiezen uit een voltijdbaan of geen baan. De meeste hoger opgeleide vrouwen kiezen daar dan ook voor een fulltime baan. In ons land denken veel vrouwen echter dat ze hun thuisfront tekort doen als ze veertig uur in de week gaan werken. Dat schuldgevoel is hardnekkig. Niet vreemd, van zwangere vrouwen wordt door hun werkgever al snel verwacht dat ze wel deeltijd gaan werken. Hele bedrijfsculturen anticiperen hierop. Aan vrouwen zelf de stap om naar buiten te treden en te laten zien wat zij waard zijn. Er zijn vrouwen die wel degelijk zijn doorgedrongen tot de top, maar zij zijn fors in de minderheid.”

Informeel
Als kind wilde Erna, die opgroeide in Heiloo, ontwikkelingswerk gaan doen. Misschien dat ze daarom wel voor de opleiding Sociale Geografie koos vlak na haar middelbare school, bedenkt ze zich ter plekke. Maar daarna kwam ze al vrij snel terecht bij het Sociaal en Cultureel Planbureau om emancipatie-, gezins- en jeugdonderzoek te verrichten. Vervolgens werkte ze als directeur bij de Nederlandse Gezinsraad met aandacht voor zaken rondom gezinnen zoals de combinatie van werk en zorg, relatievorming en opvoeding. Na vijf jaar kwam Erna in Tilburg terecht waar ze eerst een jaar als onderzoeker verbonden was aan de IVA en al gauw de overstap maakte naar haar huidige functie bij het PON. “Hier ben ik met mijn kennis en ervaring helemaal op mijn plek”, vindt ze. “Ik werk met fijne collega’s, heb waardevolle contacten opgebouwd en begin zelfs al een beetje te wennen aan de informele borrels waar Brabant sterk in is. Het moet bij mij om inhoud gaan, maar op z’n tijd ontspannen met andere ondernemers met een hapje en een drankje erbij is ook niet verkeerd.”

Balans
Waar Erna mee te maken kreeg toen ze van medewerker directeur werd, was de financiële verantwoordelijkheid: “Als je merkt dat je die kant van het vak niet voldoende beheerst, kun je twee dingen doen. Of je loopt daarin vast, wat ik vaak zie gebeuren bij vrouwelijke ondernemers met kleinere bedrijven. Of je besteedt het uit aan mensen die daar goed in zijn, zoals ik gedaan heb. Je hoeft namelijk niet alles alleen te doen. Een andere les is dat je niet altijd teveel naar je toe moet trekken. Als een reorganisatie -zoals wij die vorig jaar gehad hebben- je als directeur dwingt om mensen te ontslaan, is dat helemaal niet leuk. Maar wel nodig. Daarom is het bewaren van een bepaalde afstand tot je medewerkers, met een mate van nuchterheid die jou toestaat de juiste beslissingen te nemen, heel belangrijk. Ondanks de vaak wat informele sfeer binnen het bedrijf. Daartussen blijf je balanceren. Wat verder inherent is aan ondernemerschap is dat het je blijft uitdagen om op zoek te gaan naar nieuwe kansen voor jezelf en de organisatie.
Heel inspirerend vind ik dat.”

Organisatietalent
Wat Erna meteen opviel toen ze vijf jaar geleden in Brabant kwam, was dat zij vaak binnen zakelijke contacten de enige vrouw in het gezelschap van mannen was. Nog steeds. “Ook hier zie je dat veel vrouwen de keuze maken om niet al hun talenten te gebruiken en liever minder werken. Ik ben overigens geen fanatieke voorstander van een voltijdbaan, hoor. Ik realiseer me heel goed dat een gezin de nodige tijd en aandacht vergt. Dit ervaar ik aan den lijve. Als moeder zijnde weet ik hoe lastig het soms is om werk en privé met elkaar te combineren. Alles draait om organisatietalent en het delen van verantwoordelijkheden. Mijn positie geeft mij weliswaar iets meer ruimte om redelijk flexibel met mijn agenda om te gaan, maar feit blijft dat veel vrouwen -in welke functie dan ook zich altijd schuldig zullen blijven voelen zolang de keuze om parttime te gaan werken hen bijna als vanzelfsprekend wordt voorgehouden. Daarom moeten werkgevers met een aanbod komen dat zij niet kunnen weigeren. Een aanbod dat hen de kans biedt te laten zien wat zij kunnen. Ieder mens verdient het om gedurende zijn of haar leven te worden uitgedaagd om meer uit zichzelf te halen.”

Veerkracht
Gaat het er in debatten vaak nog om dat vrouwen economisch zelfstandig moeten zijn, voor Erna is dit niet genoeg. “Ik hoop op een ontwikkeling waarbij de focus op economische zelfstandigheid wordt vervangen door maatschappelijke veerkracht”, stelt ze. “Een vrouw hoeft er geen genoegen mee te nemen dat ze zichzelf net op bijstandsniveau kan redden. Zij heeft veel meer te bieden dan dat. Zouden we daar als samenleving meer op inspelen, dan zouden wij er een hoop arbeidspotentieel bij hebben. Hoe goed kunnen we dat gebruiken?”