Gemeente Waalwijk: Nieuw elan voor schoenen en leder

Waalwijk is door zijn centrale ligging en goede bereikbaarheid populair bij logistieke bedrijven als bol.com en Syncreon. ‘We verkopen ons imago als logistieke hotspot goed’, stelt wethouder Ronald Bakker (Economische Zaken). Dat smaakt naar meer. ‘Ik wil meer verdienen aan onze reputatie als stad van schoenen en leder.’


Uitgave: Nov-Dec 2017
Thema’s: Overheid Logistiek Groothandel Industrie Economie

In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw kende heel Nederland De Langstraat vanwege de productie van miljoenen schoenen, laarzen, tassen, riemen en andere lederproducten. Volgens wethouder Ronald Bakker hebben veel mensen bij de sector uit die tijd nog een geromantiseerd beeld. ‘Een ambachtelijke schoenmaker die met de hand in een donker hok uren bezig is om een schoen in elkaar te zetten. Dat was vroeger zo, maar die tijd komt echt niet meer terug.’ Want de productie en de grootschalige fabrieken verhuisden naar lagelonenlanden. Waalwijk zat niet bij de pakken neer, toonde veerkracht en vond een aanvullende uitdaging in de logistieke sector. ‘Dat heeft ons bepaald geen windeieren gelegd’, stelt Ronald Bakker. ‘We ontwikkelen vraaggericht grote kavels voor grootschalige logistiek. Op Haven Acht gebeurt veel.’

Luxe
Vanuit die luxepositie wil Waalwijk nu de leidende positie van schoen en leder weer meer gaan uitdragen. ‘Vergis je niet: Waalwijk, en daarmee De Langstraat, is nog steeds erg groot in de handel in schoenen en lederproducten. Via de regio worden er jaarlijks miljoenen schoenen, laarzen, tassen en riemen verhandeld.’ Een recente studie laat dat ook zien. De Langstraat kende in 2016 244 bedrijven in schoenen en leder met 1.550 banen. Daarvan zijn er 130 gevestigd in Waalwijk. Ruim een kwart van alle banen in de branche in Brabant is te vinden in De Langstraat. Ook sub-branches als looierijen en groothandels noteren soortgelijke cijfers. Samengevat: de schoen- en lederbranche is nog steeds bovengemiddeld sterk vertegenwoordigd in De Langstraat.

Springlevend
‘Dan zeggen wij: schoenen en leder zijn springlevend. Het is nu de kunst om dat beeld meer uit te dragen en zo de branche te laten doorontwikkelen en groeien’, zegt wethouder Bakker. Hij roept alle ondernemers in deze branche op de koppen bij elkaar te steken. ‘Hoe kunnen we samen, bedrijfsleven, onderwijs en overheid, zorgen dat deze sector, en daarmee Waalwijk, beter op de kaart komt.’ Uit het onderzoek blijkt dat er maar heel beperkt wordt samengewerkt. Door gebrek aan tijd, interesse en concurrentieoverwegingen. ‘In de logistieke sector zag je dat eerst ook. Met een organisatie als Logistiek Midden-Brabant kwam daarin verandering’, weet de wethouder. ‘Die club vormde de spin in het web en nam het voortouw in overkoepelende zaken als scholing en arbeidsmarkt. Een soortgelijke organisatie kan de schoen- en lederbranche ook helpen.’

Sexy imago
Volgens Bakker kan daarnaast het terughalen van productie uit het buitenland een flinke bijdrage leveren aan de groei. ‘Robotisering speelt hierbij een belangrijke rol. Als schoenen zo eigentijds en customized kunnen worden, door onder meer 3D-printing en met jonge, hippe designers aan het roer, dan heeft de gehele branche daar veel profijt van. Dan krijg je een sexy imago.’ Voordeel daarvan is weer dat jongeren sneller voor een carrière in de branche kiezen. ‘Zelfs met robots blijft er altijd goed gekwalificeerd ondersteunend personeel nodig. Educatie, samenwerking met onderwijsopleidingen in Den Bosch en Tilburg, is en blijft noodzakelijk. En dat past dan prima bij de schaal en de mentaliteit van Waalwijk.’

Interactief en prikkelend
De schaal en mentaliteit in Waalwijk is precies waar het om draait bij het nieuwe schoenen en ledermuseum waar wethouder Hans Brekelmans (Cultuur en Centrumontwikkeling) zich hard voor maakt. Het nieuwe museum in het centrum moet niet alleen recht doen aan dat trotse verleden maar de blik ook nadrukkelijk richten op de kansen van de toekomst. ‘Modernisering is de belangrijkste rode draad om van het museum een publiekstrekker voor het centrum te maken’, stelt hij. Hij heeft dan ook geen traditioneel museum voor ogen. ‘Interactief, prikkelend: we moeten mensen laten zien wat we hadden, wat we hebben en vooral wat we allemaal nog gaan krijgen in deze sector.’ Zo’n publiekstrekker helpt de ondernemers in het centrum aan extra bezoekers en bezoekers aan het centrum kunnen het nieuwe museum binnenlopen. Maar Hans Brekelmans ziet meer winst. ‘Het museum dat we nu ontwikkelen, legt verbinding met het onderwijs in de regio. Dan krijgen onze jongeren de kans om zich te ontwikkelen in hun eigen omgeving in een branche met enorme groeikansen.’

Aan de slag
In de visie van Hans Brekelmans is het museum ook een plus voor de ondernemers in de schoen- en lederbranche. Zij kunnen de opleidingen mee helpen ontwikkelen met het regionale onderwijs en profiteren van de opgeleide jongeren. ‘Zo’n opleiding op maat maakt dat talentvolle jongeren meteen een meerwaarde hebben voor de onderneming waar ze aan de slag gaan.’ Daarnaast verwacht de wethouder dat het nieuwe museum een visitekaartje kan zijn voor de bedrijven in De Langstraat. ‘Die kunnen er evenementen organiseren, voor klanten en partners, op een plek die verleden, heden en toekomst in hun eigen branche met elkaar verbindt. Dat dat inspireert is mijn heilige overtuiging. En wie weet wat voor moois daar weer uit voortkomt.’

Tekst: Gemeente Waalwijk / André van den Hul en Petra Huijser
Fotografie: Jan Stads

< Alle thema's