Een paar jaar geleden heb ik een boek geschreven over bedrijfsoverdrachten binnen familiebedrijven in Veghel. In dat boek, waarin ik 21 Veghelse ondernemers aan het woord liet over hun eigen traject, kwam één ding heel helder naar voren. Op het moment dat bij een directeur/eigenaar een kind wordt geboren, is het helder en concreet wie het familiebedrijf moet overnemen. Ondernemers in een familiebedrijf denken, handelen en investeren immers in generaties.
Geromantiseerd beeld
Opvolging is een doorlopend en belangrijk thema binnen familiebedrijven. Want wie zet het levenswerk van ouder, grootouder of overgrootouder voort? Een geromantiseerd beeld van overdracht is op het eerste gezicht een mooi principe, maar moet weloverwogen plaatsvinden. Als het al moet plaatsvinden, want overdracht binnen de familie is geen vanzelfsprekend gegeven. Er moet niet alleen naar de familieomstandigheden worden gekeken, maar evengoed naar de onderneming zelf, de markt waarin zij opereert en de financiële positie. Een goede analyse hiervan geeft een beeld van de concurrentiekracht en de mogelijkheden voor de toekomst.
Capabel of niet
Als uit de analyse blijkt dat de onderneming een voldoende sterke positie heeft voor een zelfstandig voortbestaan en de opvolging binnen de familie tot de mogelijkheden behoort, dienen zich weer heel andere uitdagingen aan. Bijvoorbeeld het feit of zoon of dochter wel of niet capabel is. Opvolging is en blijft een complex vraagstuk binnen een familiebedrijf. Zowel op het emotionele als het rationele vlak. Ik kom met regelmaat ondernemers tegen die het overdrachttraject gestart zijn. Samen met hun accountant zijn er reeds allerlei structuren opgetuigd. Ze praten echter tijdens het proces van opvolging niet met hun opvolger. Want jij als ondernemer kunt wel vinden dat je kinderen capabel of niet capabel zijn, maar de belangrijkste vraag is: willen je kinderen het familiebedrijf wel voortzetten?
Focus op mensen
Voor mij is dan ook helder: zet het bedrijf en het kind centraal bij deze complexe materie. Begin niet met allerlei fiscale en juridische zaken, maar begin met de vraag: wat wil de beoogd opvolger en wat is goed voor het bedrijf? Focus op de mensen, de vorm komt later wel.