Blog Sjors van der Hoeven: Bol.com: zolderkamerhandel in namaakproducten

Bol.com is een platform met behulp waarvan iedereen een handeltje kan beginnen. Niet alleen professionele (groot)handelsondernemingen, maar ook iedere tiener of twintiger die ontdekt dat je vanaf je zolderkamer spullen voor 0,25 euro per stuk op bijvoorbeeld AliExpress kunt bestellen, om deze vervolgens via Bol.com voor 17,95 euro te verkopen.

Veel heb je daar niet voor nodig. Om een onderneming te starten hoef je niet meer te doen dan een KvK-inschrijving à 50 euro regelen. Voila, vanaf dat moment ben je ondernemer, en kun je op Bol.com een verkoopaccount aanmaken. Die laagdrempeligheid zorgt enerzijds voor een groot aanbod, maar werkt anderzijds ook cowboytaferelen in de hand.

ACM
Onlangs heeft de ACM al aangegeven dat Bol.com duidelijker moet zijn over met wie een consument nu eigenlijk een overeenkomst sluit (niet met Bol.com, maar met een externe handelaar). Maar er is meer aan de hand.

Forse concurrentie
Bol.com zorgt voor het handelsplatform en het bereik, de AliExpres-handelaren vullen het platform met de door hen aangeboden producten. Per verkocht product wordt een flinke commissie (een vast bedrag plus een percentage van het verkoopbedrag) afgedragen aan Bol.com, om het platform te mogen gebruiken. Bol.com controleert het aanbod van die derde partijen niet, en stimuleert prijsconcurrentie tussen haar verkooppartners.

Jacht naar omzet
Het gevolg van de cocktail van veel relatief jonge, onervaren handelaren en forse prijsdruk leidt tot allerlei ongezonde vormen van concurrentie. Goedkope AliExpress-producten overspoelen het Bol.com platform, maar voldoen lang niet altijd aan Europese veiligheidsnormen. Er worden allerhande namaakproducten ingevoerd en verkocht - en Bol.com reageert ten opzichte van concurrenten als Amazon en Marktplaats erg traag met verzoeken om inbreukmakend aanbod te verwijderen. En de handelaren op het Bol.com platform kapen doorlopend op onrechtmatige wijze elkaars listings, in de onverbiddelijke jacht naar omzet.

Onderschat het probleem alstublieft niet. Er gaat op ons kantoor vrijwel geen dag voorbij zonder bezorgde ondernemers die ons bellen in verband met een Bol.com gerelateerd conflict. Merkinbreuk. Modelrechtinbreuk. Auteursrechtinbreuk. Slaafse nabootsing. Onrechtmatig handelen. Misleidende reclame. Of alles tegelijk. Het gebeurt aan de lopende band.

Bol.com wast handen in onschuld
Onveilige en namaakproducten dus - maar als er zich een probleem voordoet, schuift Bol.com de verantwoordelijkheid door naar haar verkooppartners. Op dat moment heeft Bol.com haar commissie al lang en breed opgestreken.

Grote rechthebbenden -die een dagtaak hebben aan het bestrijden van aanbod van namaakartikelen- dringen aan op verandering en eisen een actievere houding van Bol.com bij het reguleren van het aanbod op hun platform. Luister hier naar een item van BNR Nieuwsradio waarin het probleem wordt beschreven, lees het FD waarin het probleem aan de orde wordt gesteld, of neem een kijkje bij onze zuiderburen, die ook op de hoogte zijn van deze moeilijkheden op het platform.

Dit is niet voor het eerst dat Bol.com onder vuur ligt vanwege de rol van het platform bij de handel in producten die onveilig zijn en inbreuk maken op de rechten van derden. De NOS en Emerce besteedden hier in 2017 al aandacht aan. Vooralsnog zonder effect.

Deze situatie is niet houdbaar. Een aanhoudend (te) terughoudende houding kan leiden tot claims van rechthebbenden, zoals Amazon in de VS ondervond toen Apple genoeg had van de doorlopende schending van haar IP-rechten via dat platform.

Er is werk aan de winkel bij Bol.com.