Wat je onderzoeksplicht inhoudt bij een zakelijke autoaankoop

Bij de aanschaf van een auto door een particulier is men juridisch in een sterkere positie dan bij de aankoop van een zakelijke auto. Dit komt door de onderzoeksplicht. Die eist dat je een aankoop grondig nagaat voordat de koop rond is. Een verkoper kan zich beroepen op de verantwoordelijkheid van de koper voor het uitvoeren van controle bij achteraf geconstateerde gebreken.

Deze plicht bepaalt voor een groot deel of een claim kans van slagen heeft wanneer er later een gebrek opduikt. Lees verder over wat de onderzoeksplicht van een ondernemer vraagt en waar die tegen de mededelingsplicht van de verkoper aan loopt. 

Waarom een ondernemer meer moet onderzoeken 

De wet gaat ervan uit dat een ondernemer over meer kennis en ervaring beschikt dan een consument, of die kennis had kunnen inschakelen. Waar een particulier beschermd wordt door het consumentenrecht, geldt tussen twee bedrijven dat men zelf verantwoordelijk is voor wat er wordt gekocht.  

Bij eenauto van de zaak wordt daarom verwacht dat de staat ervan vooraf wordt beoordeeld. Een particulier hoeft een tweedehandsauto niet door een monteur te laten keuren om later zijn recht te halen. Van een ondernemer wordt dat echter wél verwacht, en laat hij die controle achterwege, dan komt een gebrek sneller voor eigen rekening. 

Wat de onderzoeksplicht precies inhoudt 

Als ondernemer heb je een onderzoeksplicht: je moet ervoor zorgen dat een auto binnen redelijke grenzen wordt geïnspecteerd voordat de koop rond is. Dat gaat verder dan een rondje om de auto lopen. Het gaat onder meer om: 

• Een proefrit om rijgedrag, geluiden en trillingen te beoordelen. 

• De kilometerstand naast de onderhoudshistorie en de tellerregistratie leggen. 

• Navraag doen naar schadeverleden, reparaties en het aantal eigenaren. 

• Bij twijfel een aankoopkeuring laten uitvoeren door een onafhankelijke garage. 

Blijkt achteraf een gebrek dat bij een normale controle aan het licht was gekomen, dan draait de verkoper daar meestal niet voor op. 

Waar de onderzoeksplicht ophoudt 

De onderzoeksplicht heeft een grens. Tegenover jouw plicht om te controleren staat de mededelingsplicht van de verkoper. Die houdt in dat een verkoper gebreken moet melden die hij kent en die van belang zijn voor de koop. Verzwijgt hij bewust een ongevalsverleden, een teruggedraaide teller of een verborgen constructiefout, dan kun je hem daarop aanspreken, ook al heb je het zelf niet ontdekt. Van een koper wordt geen rekening verwacht met zaken die met opzet worden achtergehouden. 

De mededelingsplicht van de verkoper gaat voor op de onderzoeksplicht van de koper. Het draait om twee vragen: wat had je redelijkerwijs zelf kunnen zien, en wat had de verkoper uit zichzelf moeten vertellen. 

Wat te doen bij een geschil 

Beroept de verkoper zich op de onderzoeksplicht, dan komt het aan op diezelfde twee vragen: wat had de koper kunnen ontdekken, en wat had de verkoper moeten melden. Het antwoord verschilt per situatie en hangt af van de omstandigheden waaronder de auto is gekocht. 

Ervarenbedrijfsjuristen beoordelen de koopovereenkomst, de gevoerde communicatie en het beschikbare bewijs. Daarmee wordt duidelijk op welke grond een claim het sterkst staat, en of het kansrijk is om de zaak door te zetten.