Waarom preventief rioolbeheer interessanter wordt bij stijgende beheerdruk

Gemeenten beheren omvangrijke rioolnetwerken met beperkte budgetten, technisch personeel en ruimte voor werkzaamheden. Iedere terugkerende verstopping of geurklacht legt opnieuw beslag op capaciteit. Geurvreters van Macero zijn een voorbeeld van een preventieve benadering waarbij niet alleen naar het waarneembare probleem wordt gekeken, maar naar processen in het afvalwater. Voor gemeentelijke beslissers is vooral de businesscase interessant: wanneer is preventie voordeliger dan steeds opnieuw reinigen en herstellen? Dat vraagt om meer dan een vergelijking van productprijzen. Reinigingsfrequentie, personeelsinzet, verkeersmaatregelen, storingen en technische levensduur moeten gezamenlijk worden meegewogen.

Gemeenten beheren omvangrijke rioolnetwerken met beperkte budgetten, technisch personeel en ruimte voor werkzaamheden. Iedere terugkerende verstopping of geurklacht legt opnieuw beslag op capaciteit. Geurvreters van Macero zijn een voorbeeld van een preventieve benadering waarbij niet alleen naar het waarneembare probleem wordt gekeken, maar naar processen in het afvalwater. Voor gemeentelijke beslissers is vooral de businesscase interessant: wanneer is preventie voordeliger dan steeds opnieuw reinigen en herstellen? Dat vraagt om meer dan een vergelijking van productprijzen. Reinigingsfrequentie, personeelsinzet, verkeersmaatregelen, storingen en technische levensduur moeten gezamenlijk worden meegewogen.

Kijk verder dan de prijs van één onderhoudsbeurt

Een reinigingsopdracht heeft een duidelijke factuurwaarde. De werkelijke beheerlast is meestal breder.

Bij werkzaamheden in de openbare ruimte kunnen ook kosten en capaciteit nodig zijn voor verkeersafzettingen, toezicht, planning en communicatie. Wanneer dezelfde locatie meerdere keren per jaar problemen geeft, stapelen deze indirecte effecten zich op.

Voor een goede vergelijking is daarom de totale beheerlast per probleemlocatie interessanter dan de prijs van één interventie.

Vetproblemen zijn bij uitstek geschikt voor trendanalyse

Bij de werking van een vetafscheider wordt gebruikgemaakt van verschillen in dichtheid. Vet en olie blijven bovenin achter, terwijl zwaardere delen bezinken. De voorziening beperkt zo de hoeveelheid vet die vanaf een aansluiting richting het gemeentelijke riool stroomt.

Toch kan in gebieden met veel voedselgerelateerde bedrijven structurele vetbelasting optreden.

Gemeenten kunnen zulke locaties analyseren op:

• aantal verstoppingen;
• benodigde reinigingsbeurten;
• vervuiling van gemalen;
• storingen aan pompen;
• klachten uit de omgeving.

Daarmee ontstaat een nulbeeld waartegen een preventieve maatregel kan worden afgezet.

Geurproblemen hebben eveneens indirecte kosten

Rioolgeur leidt niet altijd tot een technische storing. Toch vraagt een terugkerende melding capaciteit van de gemeentelijke organisatie.

Er moet worden onderzocht waar de geur vandaan komt, soms wordt preventief gereinigd en inwoners verwachten terugkoppeling. Wanneer H₂S een rol speelt, kan bovendien sprake zijn van een veiligheids- en materiaalvraagstuk.

Een gerichteH₂S-meting helpt om vast te stellen of en wanneer concentraties oplopen.

Macero richt zich op preventie en monitoring

Macero biedt biologische toepassingen voor onder meer vet- en geurproblemen in afvalwatersystemen. Het bedrijf combineert de behandeling met periodieke inspectie en monitoring. Bij pilots voor vetafbraak worden locaties gedurende twaalf maanden gevolgd en worden resultaten tussentijds gerapporteerd.

Voor gemeenten is zo'n traject vooral relevant wanneer vooraf duidelijke KPI's worden vastgelegd. Denk aan reinigingsfrequentie, aantal storingen of vervuilingsgraad.

Een pilot moet antwoord geven op de financiële vraag

Een proefproject heeft pas echt waarde als na afloop een zakelijke vergelijking mogelijk is.

Leg daarom vooraf vast:

1. welke kosten de probleemlocatie jaarlijks veroorzaakt;
2. hoeveel extra onderhoud nodig is;
3. welke overlast daarmee samenhangt;
4. wat gedurende de pilot verandert;
5. welke beheerkosten na de proef naar verwachting overblijven.

Zo wordt preventief rioolbeheer een investeringsbesluit in plaats van een keuze op basis van alleen technische voorkeur.

Preventie is vooral interessant op de juiste locatie

Niet ieder deel van een rioolstelsel heeft intensieve preventieve behandeling nodig. Juist probleemlocaties met aantoonbaar terugkerende kosten bieden de beste basis voor een businesscase.

Door die locaties te selecteren en gedurende langere tijd objectief te volgen, kan een gemeente bepalen waar preventie financieel en technisch meerwaarde heeft. Dat maakt rioolbeheer niet alleen duurzamer, maar vooral beter voorspelbaar.